Góp ý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự: Đề xuất làm rõ quy định về tố tụng điện tử

Sáng ngày 20/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về dự án Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi với sự tham gia của đại diện Chính phủ cùng các đoàn đại biểu Quốc hội. Nhiều ý kiến đóng góp tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý về tố tụng điện tử, chính sách khoan hồng khi bị can tự nguyện nhận tội và cải cách một số thủ tục tư pháp.

Những điểm chính

• Đề xuất xác định rõ phạm vi áp dụng tố tụng điện tử theo từng giai đoạn hoặc công đoạn vụ án nhằm bảo đảm tính khả thi.
• Kiến nghị xây dựng cơ chế thỏa thuận nhận tội và chấp thuận hình phạt để đổi lấy chính sách khoan hồng đặc biệt.
• Đề xuất trao quyền hoãn phiên tòa cho Thẩm phán chủ tọa trước ngày xét xử để tránh lãng phí thời gian và chi phí.
• Bổ sung thời hạn xử lý đơn kháng cáo và thời điểm hỏi cung bị can sau khi có phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân.

Hoàn thiện quy định về tố tụng điện tử và cơ chế nhận tội

Đại biểu Bùi Xuân Hải (Đoàn thành phố Hải Phòng) đánh giá cao việc dự thảo bổ sung tố tụng điện tử và cơ chế tự nguyện nhận tội. Về tố tụng điện tử, đại biểu cho rằng không nhất thiết phải số hóa toàn bộ quá trình mà có thể áp dụng linh hoạt cho từng giai đoạn, thành phần hồ sơ hoặc phiên xét xử trực tuyến. Để triển khai khả thi, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Tòa án nhân dân Tối cao và cơ quan công an cần sớm ban hành thông tư liên tịch hướng dẫn; hạ tầng kỹ thuật phải bảo đảm an ninh dữ liệu, tính đồng bộ và khả năng truy vết. Đồng thời, Điều 18 dự thảo nên đổi tên thành Nguyên tắc của tố tụng điện tử.

Đối với cơ chế tự nguyện nhận tội, đại biểu đề xuất coi đây là một thỏa thuận tố tụng giúp tiết kiệm chi phí tư pháp và thúc đẩy khắc phục hậu quả nhanh chóng, người nhận tội cần được hưởng chính sách khoan hồng tương xứng.

Sửa đổi thẩm quyền, thủ tục hoãn phiên tòa và kháng cáo

Đại biểu Phùng Đức Chính (Đoàn tỉnh Lạng Sơn) kiến nghị chỉ nên giao thẩm quyền kiến nghị xử lý văn bản quy phạm pháp luật cho Tòa án theo đúng Luật Tổ chức Tòa án nhân dân và giữ nguyên Điều 265 luật hiện hành. Về việc hoãn phiên tòa tại Khoản 5 Điều 314, đại biểu đề nghị Thẩm phán chủ tọa được quyền quyết định hoãn trước ngày mở phiên tòa nếu đã có căn cứ, thay vì đợi đến ngày xét xử mới để Hội đồng xét xử quyết định.

Liên quan đến thủ tục kháng cáo, đại biểu đề xuất nếu sau 15 ngày kể từ khi Tòa án sơ thẩm thông báo mà người làm đơn không sửa đổi, làm rõ nội dung thì coi như từ bỏ quyền kháng cáo. Ngoài ra, đại biểu Trần Đình Gia (Đoàn tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị quy định việc hỏi cung bị can phải tiến hành ngay sau khi quyết định khởi tố được Viện kiểm sát nhân dân phê chuẩn để tránh tranh cãi pháp lý.

Điều cần lưu ý

Các nội dung trên hiện đang trong giai đoạn thảo luận, lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo luật. Trong tương lai, việc áp dụng tố tụng điện tử và cơ chế tự nguyện nhận tội sẽ đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống kỹ thuật cũng như các văn bản hướng dẫn liên tịch giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Bài viết được Saigon Legal tổng hợp và biên tập lại từ thông tin của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ — Pháp luật. Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.